Các pha Mặt Trăng được tính như thế nào?
Hiểu phần Mặt Trăng được chiếu sáng, thời điểm các pha chính và tác động của múi giờ, rồi phân biệt thiên văn có thể đo đạc với diễn giải chiêm tinh.
Pha của Mặt Trăng mô tả điều gì?
Mặt Trăng phản xạ ánh sáng Mặt Trời. Khi vị trí tương đối của Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng đổi, tỷ lệ phần sáng của đĩa trăng nhìn từ Trái Đất cũng đổi. Trăng mới, thượng huyền, trăng tròn và hạ huyền là bốn mốc chính. Chỉ biết pha không cho biết khoảng cách, độ cao so với chân trời, thời tiết hay có nhìn thấy trăng ở một nơi nhất định hay không.
Trang dùng Astronomy Engine để tính góc pha và tỷ lệ chiếu sáng lấy tâm Trái Đất làm mốc. Kết quả ban đầu dựa trên giờ thiết bị. Với ngày được chọn, trang tính tại 12 giờ trưa theo UTC. Mốc giờ hiển thị chính là thời điểm đó. Ảnh tham chiếu cố định của NASA cung cấp chi tiết bề mặt, còn tỷ lệ tính được xác định vùng sáng. Phương hướng chỉ mang tính minh họa và không tính sự xoay của bầu trời tại địa phương hay dao động biểu kiến của Mặt Trăng. Đây không phải ảnh kính thiên văn chụp vào lúc đó.
Thử mô hình chiếu sáng
Dùng thanh trượt để di chuyển Mặt Trăng hoặc chọn một pha có sẵn. Ánh nắng chiếu vào một nửa Mặt Trăng trong mô hình. Người quan sát trên Trái Đất nhìn thấy một phần thay đổi của nửa được chiếu sáng ấy. Pha bình thường không do bóng Trái Đất. Mô hình riêng dùng quỹ đạo tròn lý tưởng và không theo tỷ lệ thật. Nó không tính ngày giờ, nhật thực hay nguyệt thực, thời tiết hoặc khả năng quan sát, cũng không làm đổi kết quả thiên văn ở trên.
Một sự kiện, nhiều giờ địa phương
Pha chính xảy ra vào một thời điểm xác định. Cùng thời điểm ấy có thể rơi vào các ngày khác nhau tùy múi giờ. Trang giữ mốc đó ở định dạng ISO UTC và trình bày theo múi giờ bạn chọn. Không suy đoán múi giờ từ tên quốc gia vì nhiều nước có nhiều múi giờ.
Bốn pha chính tiếp theo được tìm sau thời điểm tính đã chọn, không tính từ nửa đêm địa phương. Trang không hiển thị giờ Mặt Trời hay Mặt Trăng mọc vì chúng cần tọa độ và phép tính khác. Kiểm thử thiên văn đối chiếu các thời điểm tính được với lịch đã công bố trong giới hạn sai số nêu rõ.
Thiên văn và chiêm tinh đặt câu hỏi khác nhau
Thiên văn nghiên cứu vật thể và chuyển động bằng quan sát và mô hình toán học. Chiêm tinh gắn vị trí và ngày tháng với các cách diễn giải truyền thống. Một bảng vị trí thiên thể chính xác có thể chỉ ra một thiên thể từng ở đâu. Độ chính xác đó không chứng minh rằng vị trí ấy tạo ra tính cách hay một biến cố đời người.
Nếu một tập tục theo trăng giúp bạn sắp xếp nhật ký, hãy xem đó là cách thực hành văn hóa hay suy ngẫm. Muốn kiểm tra nguyên nhân, hãy định trước kết quả, xét tần suất thông thường và ghi mọi quan sát, kể cả trường hợp không như mong đợi. Một mẫu hình đẹp chưa đủ để phân biệt nguyên nhân và trùng hợp.
Cách hoạt động
Nguồn tham khảo
- NASA: các pha Mặt Trăng
- Mã nguồn Astronomy Engine và giấy phép MIT
- Đài thiên văn Hải quân Hoa Kỳ: ngày các pha chính
Để giải trí và suy ngẫm; không phải dự đoán khoa học hay tư vấn chuyên môn.